AMASYA’DA DEFİNE YERLERİ

AMASYA’DA DEFİNE YERLERİ VE DEFİNE BÖLGELERİ

Amasya tarihi

Osmanlı anadoluda türklerin ilk şehir hayatına geçiş yaptıkları yerlerden birisi de amasya olup öz be öz türk oymaklarının amasya ve civarında yerleşmiş olması, korunaklı bir yapıya sahip olması nedenleri ile osmanlı şehzadelerinin amasyada yetiştirilmesi uygun bulunmuştur. Bu sebeplerledir şehzade çelebi mehmet timur nedeni ile dağılan anadolu birliğini amasya ve civarındaki türkmenlerden sağladığı güçle tekrar sağlamıştır.

Şehzade yıldırım bayezid, çelebi mehmet, şehzade murat (ii), şehzade ahmet çelebi, şehzade mehmet (ii), şehzade alâeddin, şehzade bayezid (ii), şehzade ahmet, şehzade murat, şehzade mustafa, şehzade bayezid ve şehzade murad (iii) çeşitli tarihlerde amasya’da valilik yapmışlardır.

Bu dönemde kentte birçok ilim admı yetişip saray, çeşme, medrese, cami, türbe v.B. Kalıcı eserlerle, şehir bir kültür merkezi olarak tarihteki yerini almıştır.

Tarihin akışı içerisinde önemli roller üstlenen amasya, kurtuluş savaşı sırasında yine ön plana çıkmış, kurtuluş mücadelesinin planları bu kentte hazırlanmıştır.
Amasya kalesi, amasya i̇l merkezinin kuzeyini kaplayan harşena dağı üzerindedir. Harşena kalesi adıyla da bilinir. Amasya kalesi’nin üzerinde inşa edildiği kaya denizden 700 metre yeşilırmak’tan ise 300 metre yüksekte bulunmaktadır. Bazı tarihçilere göre kaleyi pontus kralı mithridates yaptırmıştır. Bazılarına göre ise kumandan karsan veya harsana yaptırdığı için kale harşana / harşena ismini almıştır. Amasya kalesi, tarihi mücadeleler içinde birçok kez el değiştirmiş ve bunların çoğunda tahrip olmuştur. Persler, romalılar, pontus ve bizanslıların egemenlikleri döneminde birçok saldırıya uğrayan kale her seferinde yeniden inşa edilmiştir. Kale 1075’te türklerin amasya’yı fethetmesinden sonra önemli bir onarım görmüştür. 18. Yy.’a kadar kullanılan kale, bu yüzyıldan sonra askeri önemini kaybetmiştir. Kalenin tepe noktası kesme, sur duvarları moloz taşlardan yapılmıştır. Yeşilırmak’ın kıyısına kadar sekiz savunma kademesine sahip olan kalede cilanbolu adı verilen ve kalenin orta yerinde yüksekçe bir yerden kayaya oyulmuş 150 basamakla aşağıya inilen 8 metre çapında bir dehliz vardır. Kalede sarnıçlar, su depoları, osmanlı dönemine ait hamam kalıntıları ve kayaya oyulmuş pontus kral mezarları bulunmaktadır. Sur duvarlarının önemli bir kısmı ayakta kalmıştır. Kale, i̇çeri şehir (hatuniye mahallesi), kızlar sarayı ve yukarı kale (harşena) olmak üzere üç bölümden oluşur. Yeşilırmak kıyısı boyunca, i̇stasyon köprüsü ile hükümet köprüsü arasında uzanan yaklaşık 800 metrelik bir alanı kaplayan hatuniye mahallesi’nde yeşilırmak’ın kuzeyinden yükselen antik sur duvarları üzerinde amasya evleri, hamamlar ve camiler inşa edilmiştir. Aşağı kale olarak da adlandırılan bu bölüme alçak köprü’den, i̇stasyon köprüsü’nden, sultan bayezid camii karşısında bulunan madenüs köprüsü’nden ve hükümet köprüsü’nden girilebilmektedir. Kızlar sarayı demiryolu ile i̇çeri şehir’den (hatuniye mahallesi) ayrılmıştır.
Yapılan arkeolojik araştırma ve bulgulara göre amasya’da ilk yerleşme m.Ö. 4000 yıllarında başlayıp hitit, frig, kimmer, i̇skit, lidya, pers, hellen, pontus, roma, bizans, danişmend, selçuklu, i̇lhanlı ve osmanlı dönemlerinde de kesintisiz olarak devam etmiştir.

Pontuslar (m.Ö.333 – m.Ö.26) tarafından yapılan kral kaya mezarları, günümüze kadar ulaşarak kentin anıt eserleri arasına girmiştir.

700 yıl bizans egemenliğinde kalan amasya, melik ahmet danişmend gazi tarafından 1075 yılında fethedilerek bu kentte ilk türk – i̇slam egemenliği kurulmuştur.

PAYLAŞMAK ÖNEMSEMEKTİR !!

Bir yorum bırakın