KIBRIS DEFİNE YERLERİ

kıbrıs’ın tunç çağı’na geçiş döneminde ile birlikte yaşam biçimleri değişmiş ve insan toplulukları dağların etekleri ile ovalara yerleşmeye başlamıştır. mö 6000 ve daha sonra adaya gelen insan toplulukları çanak, çömlek, testi, bardak gibi kilden kaplar yapabilme sanatını buraya getirmişlerdir.bu dönemde kıbrıs halkları çanak ve çömlekçilikte kendilerine has stiller ve tasarımlar üretmeyi başarmıştır.bu zamana ait ortaya çıkarılan iki yerleşim biriminden biri kuzey sahilinde girne’nin 10 kilometre doğusunda kalan “vrisi” harabeleri , diğeri de limasol ve lefkoşa arasında kalmış bulunan “kirokitia” denilen harabelerdir.kıbrıs define işaretleri.

kıbrıs define işaretleri


kıbrıs define işaretleri
kıbrıs‘ta mö 3000 yıllarında bakır madeninin çıkarılması ile birlikte insanlar bu madeni işlemeyi öğrenerek günlük hayatta kullanılabilecek aletler yapmaya başlamış ve mısır, suriye, filistin üzerinden mezopotamya halklarının adaya gelmeye başlaması ile birlikte ticari yaşamda faal duruma geçmiştir. bu dönemin yerleşim izleri lapta’da görülmüş ve pigades tapınağı, tumba tu skuru mezarları, karmi tunç çağı mezarlığı, enkomi tapınağı bu devrin en önemli yapıtlarından birkaçıdır. ayrıca mağusa’nın kuzey doğusunda kalan “enkomi” kalıntıları bu çağda gelişen ticaretin merkez şehirlerinden biri olmuştur.

demir çağı‘ndaki aletlerin ve eserlerin çoğu anadolu kaynaklıdır. milattan önceki dönemin en zor şart bu dönemde yaşanmıştır. geliştirilen ve öğrenilen yazı türlerinin çoğu unutulmaya başladığı tahmin edilir. bunlara rağmen adaya yeni gelen insanlarla kültürel etkileşim devam etmiştir. salamis ve soli gibi yeni yerleşim bölgeleri kurulmuştur.

bu tarihî dönemlerde bulunan taş tabak ve kaplar, pişmiş toprak kaplar, küçük topraktan yapılmış heykeller, idollar, altın ve gümüş takılar, balta ve silahlar, tunç, demirden yapılmış ok, bıçak, mızrak gibi arkeolojik kazılarla bulunmuş eserler, dünya üzerinde birçok müzede sergilenmektedir.
asur yönetimi mö 669’da sona erdikten sonra kıbrıs, bir müddet bağımsız olarak varlığını sürdürdü. mö 570 tarihlerinde yeniden mısır’ın yirmi altıncı hanedanının firavunu ii. amasisdöneminde mısır hâkimiyetine girdi. bu dönemde mısırlıların etkisi kıyafet ve çömlekçilikte görülmüştür. ahameniş pers kralı ii. kambises mö 525’de mısır’ı ele geçirince kıbrıs da pers hâkimiyetine girmiş oldu. asur ve mısırlılar dönemlerinde de olduğu gibi kıbrıs koloni yönetimleri vergi vermeye devam etmiştir. ağır vergiler yüzünden birçok kez koloni (veya krallık) yönetimleri ayaklanmıştır. makedonyalı büyük i̇skender’in mö 333’te perslere karşı kazandığı i̇ssus savaşı’ndan sonra kıbrıs’ta, antik yunanistan hâkimiyeti başlamış ve büyük i̇skender, krallıklara kuşatma sırasında yardımcı oldukları için özerklik tanımıştır.


mö 323 yılında babil’de büyük i̇skender‘in ölmesi ile birlikte makedonya i̇mparatorluğu parçalanmış ve sonucunda onun ardıllarından olan ptolemaios hanedanlığı’nın egemenliğine girmişti. pitolemeler döneminde kıbrıs, yarı bağımsız statüsüyle mısır’a bağlandı. mö 58’e doğru roma cumhuriyeti’nin küçük cato tarafından fethedilerek ada, provincia cyprus oldu. kleopatra ve marcus antonius kıbrıs’ı elde ettiyse de aktium deniz savaşı’nda (mö 31) yenilince mö 30’da tekrar roma cumhuriyeti’nin hâkimiyetine girdi. mö 22’den itibaren roma i̇mparatorluğu’nun senatolu eyaleti oldu.

ms 394 yılında imparatorluğun parçalanması sonucunda bizans i̇mparatorluğu’nun fenike, filistin, suriye ve kilikya’ya bağlı bir ili hâline getirildi. bizans hâkimiyeti ile kıbrıs adası’nda büyük değişiklikler meydana gelmiş, hristiyanlığın doğuşunda bu dini ilk kabul eden roma vilayetlerinden biri olmuş ve kıbrıs ortodoks kilisesi kurulmuştur. kilise, i̇mparator zeno’nun döneminde bağımsız statüye kavuşmuştu. hristiyanlığın etkisi ile şehirlerinde önemli yapılar meydana getirilmiş ve salamis şehrinin adı constantia olarak değiştirilmiştir.

kıbrıs adasına denizden ilk arap hücumu osman bin affan halife iken şam’da vali olan muaviye’nin isteğiyle 649 yılında oldu. bu seferde araplar o zaman heraklius hanedanı’ndan ii. konstans’ın imparatorluk döneminde, bizans i̇mparatorluğu’nun kıbrıs valisinin merkezi olan salamis/constantia’yı kısa süren bir kuşatma sonucu ellerine geçirdiler ve limanı ve liman hizmetleri tesislerini battal ettiler. adaya ikinci arap emevi hücumu, daha önceki yapılan antlaşmayı bozarak, yine osman bin affan halife iken muaviye’nin şam’da suriye eyaleti valiliği sırasında, ms 654’te olmuştur. bu sefer 500 kadar gemi ile gelen arap donanması ve adaya çıkan arap askerleri adayı idareleri altına almıştır. bu donanma adanın fethini bitirdikten sonra adada 12.000 askeri garnizon bırakmıştır. bu garnizon adadaki müslüman ahalinin ve müslüman etkilerin başlangıcını teşkil etmiştir.[kaynak belirtilmeli]

688’de bizans i̇mparatoru ii. justinianos ile emevi halifesi i. abdülmelik, kendilerinden daha önceki i̇mparator iv. konstanios ve halife muaviye zamanında yapılan antlaşmaya atıf yaparak, aralarında kıbrıs üzerinde bir antlaşma imzaladılar. bu antlaşmaya göre bizans emevi halifelerine eskisi gibi yılda 1.000 bizans altını tazminat ödeyecek ve bunun yanında, ek olarak o yıl içinde olan cuma günü sayısı kadar (yaklaşık 50 küsur) atı ve esiri tazminat olarak verecekti. kıbrıs’tan alınan vergiler eşit olarak iki taraf arasında bölüşülecekti. bunu başarmak için de kıbrıs adası askerden arınacak ve iki tarafın da atadığı valiler ile ortak olarak nispeten özerk olarak idare edilecekti. böylece kıbrıs adası 688’den 868’e kadar bir kıbrıs arap-bizans kondominiyumu olarak idare edilmiştir. 868’de bizans i̇mparatorluğu, meşru imparator iii. mikhail’i tahttan indirip öldüren makedonyalılar hanedanı’nın kurucusu olan köylü asıllı i. basileios’un eline geçti. bu imparator hemen araplara karşı savaş açtı ve araplarla 280 yıldır birlikte hareket ederek kıbrıs adası’nın kondominiyum olarak idaresi, bizans imparatoru için uygun gelmediği için hemen bizanslı generallerden aleksis kıbrıs’ı fetih için gönderildi ve kondominiyum idaresi böylece 866’da sona erdi.


fakat bizans idaresi uzun sürmedi ve bu sefer kıbrıs’ın idaresi doğrudan doğruya arapların eline geçti. kıbrıs adasında bu arap iktidarı x. yüzyıla kadar sürdü. bizans i̇mparatoru ii. nikeforus fokas’ın 964–966 yıllarında suriye üzerine 40.000 kişilik bir orduyla sefere çıkması sırasında yüksek patrisiyen sınıflı general niketas, kıbrıs’ı ele geçirip tekrar bizans idaresi altına almasına neden oldu. bundan sonra 966 ile 1191 arasında kıbrıs, bir bizans i̇mparatorluğu parçası olarak bizanslıl

Leave a Reply